Monitorowanie cen konkurencji a zmowa cenowa: co zakazuje art. 6 ustawy o ochronie konkurencji
Obserwowanie cudzych cen to jedno, a uzgadnianie cen to drugie. Ta strona opisuje, co zakazuje art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak ustawa i UOKiK rozumieją porozumienie i na czym polega „nie uzgadniam niczego z konkurentem”.
Krótka odpowiedź
- Art. 6 ust. 1 pkt 1 zakazuje porozumień, których celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji, w szczególności przez ustalanie, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów.
- Według art. 4 pkt 5 porozumieniem są m.in. umowy oraz uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców; zakaz dotyczy więc uzgodnień między przedsiębiorcami.
- UOKiK wymienia wśród form uzgodnień m.in. wymianę informacji wrażliwych, na przykład poufnych danych o polityce cenowej, oraz jednostronne przekazywanie ich konkurentom.
- Kartel to według art. 4 pkt 5a porozumienie co najmniej dwóch konkurentów zmierzające do koordynacji działań konkurencyjnych, w szczególności przez ustalanie lub koordynowanie cen.
- W tekście ustawy nie znajdziesz przepisu o samym odczytywaniu publicznych cen; ocenę konkretnej sytuacji prowadzi UOKiK lub sąd, a ta strona nie jest taką oceną.
Co zakazuje art. 6
Podstawą jest ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 nr 50 poz. 331; wersja tekstu jednolitego z 2026-10-16). Art. 6 ust. 1 zakazuje porozumień, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Pierwszy przykład z listy to ustalanie, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów (pkt 1).
Porozumienie zakazane na podstawie ust. 1 jest w całości lub w odpowiedniej części nieważne (art. 6 ust. 2, z zastrzeżeniem art. 7 i 8).
- Progi udziału w rynku (5 % dla konkurentów, 10 % dla niekonkurentów) z art. 7 nie stosują się do ustalania cen, podziału rynków i ograniczania produkcji (art. 7 ust. 3).
- Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę do 10 % obrotu z roku poprzedzającego nałożenie kary, choćby naruszył zakaz nieumyślnie, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i 8 (art. 106 ust. 1 pkt 1). Pkt 2 tego przepisu dotyczy naruszenia art. 101 lub 102 TFUE.
- Odpowiedzialność ponosi też osoba zarządzająca, która w czasie trwania naruszenia umyślnie dopuściła do niego przez działanie lub zaniechanie (art. 6a).
Obserwacja a uzgodnienie: kilka sytuacji obok siebie
Jak do tych sytuacji odnosi się tekst ustawy i strona UOKiK (to nie jest ocena konkretnej sprawy)
| Sytuacja | Istota | Odniesienie w ustawie lub u UOKiK |
|---|---|---|
| Odczyt ceny z publicznej strony oferty | Dane widoczne dla każdego klienta, bez kontaktu z konkurentem. | Ustawa nie ma przepisu o samym odczycie; art. 6 mówi o porozumieniach, czyli umowach i uzgodnieniach. |
| Uzgodnienie z konkurentem przyszłych cen | Konkurenci ustalają wspólnie poziom cen. | Odpowiada opisowi z art. 6 ust. 1 pkt 1; uzgodnienie może mieć dowolną formę (art. 4 pkt 5 lit. b). |
| Przekazanie konkurentowi poufnej polityki cenowej | Dane niedostępne publicznie trafiają do rywala. | UOKiK wymienia „jednostronne przekazywanie konkurentom informacji wrażliwych” wśród form uzgodnień. |
| Umowa „nie schodzimy poniżej określonej ceny” | Wspólny próg, poniżej którego nikt nie sprzedaje. | UOKiK podaje taki przykład jako zmowę cenową: towary nie będą sprzedawane poniżej określonej ceny. |
| Samodzielna decyzja o własnej cenie po obejrzeniu rynku | Decyduje jeden przedsiębiorca, bez uzgodnienia z innym. | Zakaz z art. 6 dotyczy porozumień; ocena konkretnego zachowania rynkowego należy do UOKiK lub sądu. |
Co znaczy „nie uzgadniam niczego z konkurentem”
Poniższa lista to ostrożna praktyka, a nie wykaz zachowań dozwolonych. Źródłem są opisy ze strony UOKiK o formach uzgodnień.
- Nie rozmawiaj z konkurentem o swoich przyszłych cenach, rabatach i terminach promocji.
- Nie wysyłaj mu cenników, marż ani planów cenowych, także nieformalnie.
- Nie umawiaj się na wspólny próg ceny ani na to, że któryś produkt „nie będzie przeceniany”.
- Uważaj na grupy branżowe i komunikatory: art. 4 pkt 5 lit. c zalicza do porozumień także uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców.
- Opieraj się na danych publicznych, które widzi każdy klient.
- Pamiętaj, że UOKiK zwraca uwagę: porozumienie mogą zawrzeć także pracownicy, nawet bez wiedzy osób zarządzających.
Co mówi UOKiK na swojej stronie
Na stronie „Naruszenia” UOKiK opisuje zmowy rynkowe jako uzgodnienia między przedsiębiorcami, których celem lub skutkiem jest eliminowanie, ograniczenie lub zniekształcenie konkurencji. Jako przykład podaje zmowy cenowe, czyli wspólne ustalanie cen.
Wśród form uzgodnień urząd wymienia umowy pisemne, „umowy dżentelmeńskie”, „wymiana informacji wrażliwych z punktu widzenia uczciwej konkurencji (np. poufne dane o stosowanej polityce cenowej)” oraz „jednostronne przekazywanie konkurentom informacji wrażliwych”. Na tej stronie nie znajdziemy opisu odczytywania publicznych cen.
Przykład: dwa sposoby pracy z cenami konkurencji
Przykład (ilustracja): sklep A co kilka godzin czyta ceny sklepów B i C ze stron produktów i na tej podstawie ustawia własną cenę. Sklep A patrzy na dane, które widzi każdy klient.
Inny przykład: właściciel sklepu A dzwoni do sklepu B i proponuje, żeby żaden z nich nie sprzedawał danego modelu poniżej 500 zł. To już uzgodnienie między konkurentami, podobne do opisanego przez UOKiK „towary nie będą sprzedawane poniżej określonej ceny”.
Różnicę robi uzgodnienie, a nie samo patrzenie na ceny. To nie jest porada prawna.
Czym jest monitoring w 4pricing, a czego nie robi
- 4pricing odczytuje publiczną stronę produktu pod linkiem, który sam dodajesz; odczyt nie wymaga kontaktu z konkurentem.
- Grupa produktu łączy Twoją ofertę i oferty konkurencji dodane ręcznie. Rekomendowana cena liczy się z cen zapisanych w grupie i z Twoich ustawień; nikt poza Tobą nie bierze udziału w jej wyliczeniu.
- 4pricing nie ocenia, czy dane zachowanie rynkowe narusza prawo konkurencji, i nie jest narzędziem zgodności.
- Nie pokazuje danych na poziomie sprzedawcy i nie zmienia cen w sklepie.
- Decyzję o cenie podejmujesz Ty. Jeśli masz wątpliwości co do swojej sytuacji, skonsultuj się z prawnikiem.
Najczęstsze pytania
Czy monitorowanie cen konkurencji jest zmową cenową?
Art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje porozumień, czyli m.in. umów i uzgodnień przedsiębiorców. W tekście ustawy nie ma przepisu o samym odczytywaniu publicznych cen. Ocenę konkretnej sytuacji prowadzi UOKiK lub sąd. To nie jest porada prawna.
Co to znaczy, że nie uzgadniam niczego z konkurentem?
Według art. 4 pkt 5 uzgodnienie może mieć dowolną formę. UOKiK wymienia m.in. wymianę informacji wrażliwych, na przykład poufnych danych o polityce cenowej. Bezpieczna praktyka to brak rozmów o własnych cenach i niewysyłanie konkurentom danych cenowych.
Kto odpowiada za zmowę cenową?
Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę do 10 % obrotu z roku poprzedzającego nałożenie kary, choćby naruszenie było nieumyślne (art. 106 ust. 1 pkt 1). Odpowiada też osoba zarządzająca, która umyślnie dopuściła do naruszenia (art. 6a).
Czy odczyt cen w 4pricing wymaga kontaktu z konkurentem?
Nie. 4pricing odczytuje publiczną stronę oferty pod linkiem, który podajesz. To nie jest ocena, czy Twoje działania rynkowe są zgodne z prawem konkurencji.
Skonsultowane źródła
Poniższe źródła potwierdzają fakty podane na stronie. Sprawdź ich aktualną wersję przed podjęciem decyzji.
- Ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, tekst jednolity (Sejm, ELI): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2007/331/text/U/D20070331Lj.pdf (sprawdzono 2026-10-20)
- UOKiK: Naruszenia, porozumienia ograniczające konkurencję oraz nadużywanie pozycji dominującej: https://uokik.gov.pl/naruszenia (sprawdzono 2026-10-20)
Sprawdź, jak to działa na Twoich produktach: zacznij od abonamentu, który do Ciebie pasuje.
Zobacz cennik